Sevgili okurlar, 5747 sayılı Büyükşehir Belediye Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun gereği Gölyazı, Akçalar, Hasanağa, Kayapa, Çalı, Güzelyalı, Ovaakça, Küçükkumla, Umurbey, Kurşunlu, Barakfakih, Kirazlı, Görükle, Demirtaş ve Emek belde belediyeleri kapatılacak ve buralar ilk yerel seçimle birlikte mahalle olacak. Kınık, Ovaazatlı, Sölöz, Yenisölöz ve Narlıca köy statüsüne geçecek.
Son Başkanlar yazı dizisiyle bir yandan belediyelerin bu yerleşim birimlerine neler kazandırdığını duyurmak, diğer yandan da özellikle Bursa'nın sanayileşmesindeki rollerini gündeme getirmek istiyoruz.
Yasa koyucu, her ne kadar bu belediyelerin kapatılması ile devletin kamu hizmetinde tasarruf sağlayacağını, kaynakların etkin kullanılacağını düşünse de, bunun pek kolay olmayacağını tahmin etmek güç değil. Belediye başkanları elbette kapatma kararına tepkili. Yasa ile Türkiye genelinde kapatılacak 862 belde belediyesi köy statüsüne geçecek. Böylece, köy olmanın tarımsal kalkınma ile ilgili avantajlarından yararlanamayan 862 yerleşim birimi, belediye kurup şehirli olma macerasını noktalayacak. 283 ilk kademe belediyesinden 38'i büyüyüp ilçe olacak. 239 belediye de kapatılarak kendisinden büyük belediyeye bağlanacak. Hızla tarımdan uzaklaşıp yakınındaki kentlerin bir parçası olmaya başlayan 239 belde mahalle adı ile kendini koca şehrin ortasında bulmanın şokunu yaşayacak. Köy-şehir arasında bocalayan bu mahalleler açısından Bursa şanslı, ayrıcalıklı. Zira belediyesi kapanacak yerler, sanayileşmenin yeni mekanları durumunda...
“Çalı, devlete gelir kapısı”
Çalı, daha düne kadar insanların tarım ve hayvancılıkla geçindiği, Uludağ'ın eteğinde, nüfusu azalan bir köydü. Bugün ise birçok vilayette olduğundan daha büyük sanayi bölgesine sahip bir belde.
Çalı'da değişim sanayi ile geldi. Çalı Sanayi Bölgesi'ndeki fabrikalarda çalışanların çok büyük bir bölümü Çalılı olmasa da, belde bugün işsizliğin en az olduğu, arazisi para eden bir yer.
Çalı'da hem sanayinin oluşmasında, planlı yürümesinde, hem de kentsel altyapının sağlanmasında en büyük rol ise kuşkusuz belediyenin.
Beldede planlı bir sanayi alanı oluşturarak bir yandan sanayinin planlı olmasını, diğer yandan tarım arazilerinin korunmasını sağlamaya çalışan Belediye Başkanı Ali Karamık ile belediyenin Çalı'ya kazandırdıklarını ve Çalılıları yeni dönemde nelerin beklediğini konuştuk.
EKOhaber: Sayın Karamık, siz hem iki dönemdir belediye başkanısınız, hem de Çalılı. Çalı Belediyesi ne zaman kuruldu, beldeye ne kazandırdı?
Ali Karamık: Çalı Belediyesi 1967'de kuruldu. Ben 'son başkan' ifadesini kabul etmiyorum. Şu anda olay Anayasa Mahkemesi'nde. Ben belde başkanlığının kapatılacağına inanmıyorum. Çünkü nüfusu 2 binin üzerinde olan yerlerde belediyelerin kalması lazım. Hiçbir geliri yok, çalışanlarının maaşını bile ödeyemeyen, yatırımı sıfır belediyelerin kapatılmasının bir anlamı olabilir.
Ama bizim gibi devletten aldığı paradan fazlasını devlete geri veren belediyelerin kapanmaması lazım. Devlet bana 2007 yılında 300 bin YTL para vermiş. Biz sadece işçilik, sigorta, vergiler vs. olarak devlete 340 bin YTL geri ödemişiz. Yani devlete gider değil gelir kapısıyız. Burası başından bu yana, kendi yağı ile kavrulan, kendi gelir kaynaklarını temin eden bir belde. Biz Çalı Belediyesi olarak hem şehre yakınız, hem de hizmet yönünden küçük belediyelerden öndeyiz. Nilüfer, hızla büyüyen bir ilçe. Mevcut bölgeye hizmet yetiştirmek mümkün değilken Çalı'ya veya diğer yeni oluşacak mahallelere hizmet vermeye ne kadar yetişecek? Bizim kapımız 24 saat herkese açık. Vatandaş gelip her sorununu bize anlatır. Her türlü soruna çare olmaya çalışırız. Ama yarın Nilüfer'e bağlandığında kime ne kadar ulaşacak, bunlar soru işareti. Şimdi kimse bunun farkında değil.
Amaç tasarrufsa borçlu belediyeler kapansın
EKOhaber: Yasa, kamu kaynaklarının daha verimli kullanılmasını öngörüyor...
Ali Karamık: Ben daha iyi hizmet götürüleceğine inanmıyorum. Ve açıkça şunu söyleyeyim. Devlet bize hiç para vermesin, para da istemesin... Ayın 15'ine kadar veriyor, 20'sine kadar verdiğinden daha fazlasını alıyor. 20 belediye kapatılacak. Bunlardan sadece birisinin devlete borcu var. Benim kimseye tek kuruş borcum yok. Varsın borçlu, bataktaki belediyeleri kapatsınlar, tasarruf etmek istiyorlarsa. Bir çok yerde belediyelerin geliri var mı, imkanları var mı diye bakılmıyor. Çoğu belediyenin 5 yılda harcadığını ben birkaç ayda harcıyorum. Bir spor kompleksi yapıyorum, 2,5 milyon YTL. Bizim belediye binası kadar güzel binası olan kaç belediye var? Bana göre yanlış bir karar ve bu kararın yargıdan döneceğine inanıyorum. Çalıda 200 sanayici var. Hepsi ile abi-kardeş gibiyiz. Yüzde 90'dan fazlası ile iyi geçiniyorum. Belediyemize makine, araç-gereç ile maddi-manevi yardımları olmuştur. Biz de onların sorunlarını çözmeye çalışıyoruz. Bunlar yarın sorun olacak.
EKOhaber: Belde belediyeleri yeterli teknik personele sahip olmamasına rağmen kafasına göre imar planı yapıyor deniliyor...
Ali Karamık: Büyükşehir Belediyesi'nin, sadece büyükşehir mücavir alanı değil, il sınırlarının tamamında imar planlarını yapması gerektiğini düşünüyorum. Planlama konusunda Büyükşehir Belediyesi'nin tam yetkisine “evet” diyorum. Ama diğer hizmet konuları belde belediyesinden verilmeli. Bir yerde bir su kaçağı oluyor, boru patlıyor, anında müdahale edilmesi gerekirken bakıyorsun ertesi gün müdahale ediliyor. Vatandaş BUSKİ ile sorunu olunca Bursa'ya gidecek, dilekçe verecek... uzun işler. Ama bizim anında belediye olarak müdahale etme şansımız var. Çöpü kendimiz topluyoruz. Ulaşımı Büyükşehir Belediyesi yapabilir. BursaRay aktarmalı seferler koyabilir. Belki en doğrusu bu. Ama bir yandan yerelleşiyor, demokratikleşiyoruz deyip arkasından katı merkeziyetçilik niye olsun ki?
EKOhaber: Yani imar, ulaşım gibi hizmetleri Büyükşehir versin ama belediyemiz kapatılmasın diyorsunuz.
Ali Karamık: Evet, imarı, ulaşımı Büyükşehir yapabilir... Diğer hizmetleri herkesin belde belediyesi yapmalı. 1/5 ve 25 binlik imar planlarını mutlaka Büyükşehir Belediyesi yapmalı. Önüne gelenin bir yerleri sanayi veya konut alanı ilan etmesini ben de doğru bulmuyorum. Büyükşehir şu anda imar ve BUSKİ hizmetini veriyor. Şehir batıya doğru gelişiyor. Biz bölgenin ihtiyacı olan şeyleri görüyoruz. Karar uygulanırsa Nilüfer Belediyesi'nin yükü artacak. Ben makine parkında çoğu ilçelerin bile önündeyim. Yeni düzende bunların burada çalışması lazım.
EKOhaber: Çalı Sanayi Bölgesi'ndeki işadamları ile yakın ilişkileriniz var. Belediye binasından sağlık ocağına, araç alımlarına, Çalı Yağlı Güreşi'ne kadar maddi destek verdiklerini duyuyoruz. Peki kapatmaya sanayiciler nasıl bakıyor?
Ali Karamık: Sanayici de sanıyorum kapatmaya karşı. Çünkü burada biz sanayici ile iç içeyiz. Onlara hızlı bir şekilde hizmet götürüyoruz. Yol, altyapı konusunda hemen devreye gidiyoruz. Merkez hangi işe yetişecek? Ayrıca sanayicilerle gayet iyi geçiniyoruz, bir sorunumuz da yok. Belediyemizin etkinliklerine, güreş organizasyonu dahil, işadamları da maddi-manevi katkıda bulunuyor.
EKOhaber: Çalı'da çiftçiler şimdi işçi veya girişimci mi oldu?
Ali Karamık: Burada tarım çok iyiydi. Her akşam iki kamyon şeftali, bir kamyon üzüm çıkardı pazara. Ama sanayileşince bunlar kalktı. İnsanlar tarımdan karınlarını doyuramayınca tarımı boşladılar. Bunda tarım politikaları da etkili oldu. Eskiden biz bir aile boyu çalışır, tütün yapardık. Şimdi bir fabrika işçisi tek başına kazanıyor o parayı. Tarım gözden düştü.
Plansız bir yerimiz yok...
EKOhaber: Çalı'da tarlalar arsa fiyatına satılıyor. Fiyatlar çok yüksek. Yani insanlar tarlalarına imar gelip konut veya sanayi alanı olacağı beklentisi içinde mi?
Ali Karamık: Hayır hayır.. Bizim planlarımız var. Burada nerenin tarım olarak kalacağı, nereye fabrika yapılacağı artık belli. Belli bölgelerde kesinlikle fabrika veya konut yapılmasını istemiyoruz. Tarım mutlaka kalmalı. Şu anda sulama için büyük bir gölet yapıyoruz. İnsanlar tarımdan geçinir hale gelirse, nüfus geri döner. Çalı'da arazinin yaklaşık 5'te biri sanayiye ayrılmıştır. Büyük bölüm hala tarımda. Çalı Deresi'nin altında yapılaşma olmayacak.
Hayat daha zor ve pahalı olacak
EKOhaber: Çalı Belediyesi kapatıldığında sizce neler olabilir?
Ali Karamık: İnsanlar burada yerinden yönetimin keyfini süremeyecek. İnsanlar gece, evinden çıkıp bana derdini anlatıyordu. Bunu bulamayacaklar. Elbette 'şu başkandan kurtulalım, kapatsınlar belediyeyi' diyecekler de olabilir. Ama yerel yönetime inanıyorsak, bu uzaklaşma kolay olmayacak. İşadamları için de kolay olmayacak, burada yaşayan ve belediye hizmetleri alan insanlar için de...
Elektrik, su kanalizasyon hizmeti alması eskisinden hem zor, hem de daha pahalı olacak. Emlak vergisi ödemek bile kolay olmayacak. Kaç kişi bilgisayar ve internet kullanıyor? Açıkçası ben 'Çalı bugünkü hizmeti alamaz' diyorum. Yoksa art niyet aradığımdan değil. Çalılı için belediye yönetimine ulaşmak zorlaşacak. Merkez de buraya bizden daha yakın ve etkin müdahale edemeyecek. Ulusal bayramlarda buradayız. Onlar olmayacak. Çalı güreşleri yapıyoruz... Büyükşehir Belediye Başkanı burada mı olur? Çalı modern bir şekilde gelişiyor. Kaçak yapı yok. İyi yönetilmesi, birilerinin gelip peşkeş çekmemesi lazım. Gelecek yönetimin mutlaka beldelerin özündeki dokulara dokunmaması, örf ve adetlerini, geleneklerini yaşatması lazım. Hizmetin aksamaması şart. Devlet sadece belediye başkanının maaşı ile tasarruf edecekse biz maaş almamaya da razıyız.
